Miejsce zamieszkania dłużnika ma znaczenie.




Pierwsze miesiące obowiązywania zmienionej ustawy Prawo Upadłościowe i naprawcze (dalej: PUN) w części dotyczącej tzw. upadłości konsumenckiej potwierdziło rzecz z jednej strony oczywistą dla fachowych pełnomocników, a z drugiej strony zaskakującą dla obywateli, którzy z sądami nie mieli wcześniej do czynienia.

Otóż w sytuacji, gdy konsument popadnie w stan niewypłacalności i rozważa złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, ogromne znaczenie ma jego miejsce zamieszkania. Ta okoliczność przesądza o tym, który sąd upadłościowy będzie rozpoznawać wniosek, a następnie nadzorować przebieg postępowania upadłościowego.

A praktyka poszczególnych sądów jest na tyle odmienna, że widzimy już dzisiaj, w których sądach warto taki wniosek złożyć, a którego sądu lepiej unikać.

Dla dłużnika-obywatela może wydać się to niezrozumiałe, skoro przepisy obowiązują jednakowe na terenie całego kraju, jednakże pamiętać trzeba, że obok samego tekstu ustawy kluczowe znaczenie ma również jego interpretacja. A w przypadku postępowania upadłościowego w zakresie orzekania o ogłoszeniu upadłości konstrukcja  środków odwoławczych nie skutkuje skutecznym ujednolicaniem orzecznictwa w całym kraju. Było to już bardzo wyraźne pod rządami „starej” upadłości konsumenckiej. Ważniejsze stają się stałe konferencje z udziałem sędziów, na których dochodzi do procesu ujednolicania linii orzeczniczej.

Kwestię właściwości sądu reguluje art. 19 ust. 3 UPUN, który stanowi, że: ” Jeżeli dłużnik nie ma w Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorstwa, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania albo siedziby dłużnika, a gdy dłużnik nie ma w Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania albo siedziby, właściwy jest sąd, w którego obszarze znajduje się majątek dłużnika.”

Pamiętajmy, że miejsce zamieszkania dłużnika nie jest tym samym co miejsce zameldowania, a także adres wpisany do dowodu osobistego. Oczywiście w większości przypadków będzie to jednakowe miejsce, ale wiele osób ma w dowodzie osobistym wpisany inny adres niż ten, pod którym faktycznie zamieszkują.

A miejscem zamieszkania osoby fizycznej, zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Wnioski nasuwają się same… w wielu przypadkach dłużnikom niewypłacalnym należy zasugerować zmianę miejsca zamieszkania, zanim złożą wniosek o ogłoszenie upadłości.

Od tego może zależeć powodzenie postępowania upadłościowego. Widać bowiem różnice interpretacyjne jak również odmienne rozeznanie przez  sędziów „ducha” nowej ustawy.

Tytułem przykładu już dzisiaj można wskazać sądy, które po złożeniu wniosku o upadłość rezygnują z przeprowadzania posiedzenia, celem wysłuchania dłużnika. Dla naszej klientki było to znaczne udogodnienie, gdyż okoliczności powstania zadłużenia wiązały się z przemocą domową. Klienta była tak przerażona perspektywą opowiadania w sądzie ze szczegółami o zachowaniu jej byłego męża, że zasugerowaliśmy jej, żeby zamieszkała u córki w innym mieście. Sąd ogłosił upadłość jedynie na podstawie złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości wraz z załącznikami potwierdzającymi fakt interwencji policji oraz pobytu w ośrodku dla kobiet doświadczonych przemocą domową.

Dlatego ważne staje się nasze doświadczenie z postępowań toczonych w wielu sądach w całym kraju. Od początku zakładaliśmy, że będzie to niezwykle inspirujące i pomocne doświadczenie skutkujące większą skutecznością naszych wniosków.

Reasumując – kluczem do sukcesu jest nie tylko dobrze napisany wniosek, który będzie dobrze udokumentowany w załącznikach do wniosku. Istotne jest również przed jaki sąd taki wniosek trafi. W trudnych sprawach nie zawsze konieczny stanie się wyjazd do ojczyzny Szekspira w ramach tzw. upadłości transgranicznej, a wystarczy zmiana okręgu apelacji w Polsce.  I to w gruncie rzeczy jest dobra wiadomość.