Niebezpieczny wierzyciel prywatny




W praktyce sądowej występuje istotna różnica między wierzycielami prywatnymi a wierzycielami instytucjonalnymi. Za wierzyciela prywatnego uznaję osobę fizyczną bądź osobę prawną prowadzącą działalność gospodarczą niewielkich rozmiarów, co w sposób oczywisty eliminuje z tego pojęcia banki oraz przedsiębiorstwa zawodowo zajmujące się udzielaniem pożyczek.

Wierzyciel prywatny generuje dla dłużnika, a następnie upadłego, znacząco większe ryzyko nieosiągnięcia celu postępowania upadłościowego, czyli oddłużenia.

Wierzyciel prywatny charakteryzuje się ponadstandardowym zaangażowaniem w dochodzenie swoich praw wynikające z poczucia poniesionej szkody na skutek nieopłacenia zobowiązania (negatywne emocje) oraz z mniejszej płynności finansowej, co powoduje, że każda utracona wierzytelność dla wierzyciela prywatnego jest bardziej dotkliwą stratą niż dla instytucji bankowych oraz innych zawodowo trudniących się udzielaniem kredytów/pożyczek. Gdy dodatkowo uwzględnimy dużą wiedzę takiego wierzyciela o sytuacji majątkowej i osobistej dłużnika musi mieć to przełożenie na sposób opisania nieopłaconych zaległości względem wierzyciela prywatnego we wniosku o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

Chodzi przede wszystkim o ryzyko złożenia wniosku o umorzenie postępowania upadłościowego. Należy pamiętać, że wierzyciele nie są uczestnikami postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości (nie ma ich na posiedzeniu sądowym) oraz nie mogą złożyć zażalenia na ogłoszenie upadłości swojego dłużnika. Dopiero wniosek o  umorzenie postępowania upadłościowego jest ich prawdziwym instrumentem walki z upadłym.

Wierzyciele instytucjonalni zasadniczo wykazują się biernością w toku postępowania upadłościowego, tak w zakresie zgłaszania swoich wierzytelności jak i uczestniczenia w rozprawie w przedmiocie ustalenia Planu Spłaty Wierzycieli bądź umorzenia zobowiązań bez ustalania PSW, a następnie złożenia zażalenia na postanowienie sądu w tym względzie. Nie można natomiast tego powiedzieć o wierzycielach prywatnych. Są bardzo aktywni.

Czasami pomaga ich niewiedza oraz słaba jakość obsługi prawnej, z jakiej korzystają.

Byli małżonkowie rzadko są wierzycielami, a to oni posiadają szczególną wiedzę o sytuacji życiowej dłużnika, nawet po rozwiązaniu małżeństwa. Chociażby w kontekście realnych dochodów oraz możliwości zarobkowych dłużnika. Prowadzi to często do aktywności sądu upadłościowego poprzez skorzystanie z akt postępowania rozwodowego oraz sprawy o ustalenie alimentów, w której były małżonek szczegółowo opisywał sytuację dłużnika – naszego klienta. Nie trudno się domyślić, że były to okoliczności dla dłużnika niekorzystne i ukazujące go jako osobę o wysokich możliwościach zarobkowych oraz realnych dochodach.

Istnienie takiego wierzyciela prywatnego winno być uwzględniane jeszcze przed napisaniem wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Konieczna jest w takich przypadkach szczególna praktyka minimalizująca ryzyko porażki w konsumenckim postępowaniu upadłościowym.

Szczególną kategorią wierzycieli prywatnych są osoby, które posiadają wiedzę o działaniach sprzecznych z prawem, które nie tylko mogą skutkować brakiem upadłości konsumenckiej, ale również w przypadku jej ogłoszenia – skutkować uczynieniem poszczególnych wierzytelności zobowiązaniami nieumarzalnymi. Dzieje się tak w przypadku zobowiązań, które na skutek skazującego wyroku karnego przekształcają się z wierzytelności umarzalnych w wierzytelności nieumarzalne.

Kluczowym pytaniem pozostaje zatem kwestia, czy taki wierzyciel prywatny przeczytawszy wniosek o ogłoszenie upadłości już po jej ogłoszeniu nie uzna, że we wniosku znajdują się nieprawdziwe informacje, których ujawnienie mogło wcześniej stać się podstawą oddalenia wniosku. Taka konstatacja może stać się dla wierzyciela impulsem do złożenia wniosku o umorzenie postępowania, a dla sądu wniosku o podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 522 ust. 1 Prawa Upadłościowego: Kto będąc dłużnikiem albo osobą uprawnioną do reprezentowania dłużnika, który jest osobą prawną lub spółką handlową niemającą osobowości prawnej, podaje we wniosku o ogłoszenie upadłości nieprawdziwe dane – podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Posiadanie wierzyciela prywatnego w Spisie Wierzycieli we wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej powinno w sposób szczególny wpłynąć na treść tego wniosku pod kątem ewentualnych zarzutów tego wierzyciela co do informacji w nim zawartych.