Nowa upadłość konsumencka 2014. Najważniejsze zmiany. Gdy dłużnik nie ma żadnego majątku (tzw. Ubóstwo masy)




Kwestia posiadania majątku przez niewypłacalnego dłużnika była dotąd kluczową sprawą decydującą o oddaleniu wniosku o upadłość  w stosunku konsumentów, a więc znacząco ograniczającą dostęp do upadłości. Bez wątpienia należy uznać, że to właśnie ta kwestia decydowała o małej liczbie – w porównaniu do innych państw Unii Europejskiej – składanych wniosków o upadłość i ogłaszanych upadłości. Bez większego ryzyka można stwierdzić, że decydowała o dysfunkcji całego postępowania upadłościowego.

Dotychczasowe przepisy – w przypadku braku majątku dłużnika w postaci majątku trwałego albo gotówki oraz stałych dochodów – przewidywały następujące rozwiązania:

  • Sąd miał obowiązek oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości ( a na późniejszym etapie umorzyć postępowanie), jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania (opłaty od wniosku i innych kosztów ponoszonych w toku postępowania np. obwieszczeń, wynagrodzenia syndyka).
  • W stosunku do dłużnika nie było możliwości zwolnienia od kosztów postępowania, a jedynie przewidziano zwolnienie od kosztów sądowych (opłata od wniosku).

W Upadłości Konsumenckiej 2014 w sytuacji, gdy dłużnik nie posiada majątku trwałego ani gotówki ani stałych dochodów :

1)     Koszty postępowania pokrywa tymczasowo Skarb Państwa, przy czym podlegają one następnie spłacie w ramach planu spłat wierzycieli.

2)     Sąd nie może oddalić wniosku o upadłość ani umorzyć postępowania.

3)     Brak majątku, który miałby wejść do masy upadłości ani dochodów, nie jest przeszkodą do prowadzenia postępowania (pomija się etap likwidacji majątku dłużnika i przechodzi się po ustaleniu listy wierzytelności do etapu planu spłat).

4)     Brak dochodów może skutkować pominięciem przez sąd etapu planu spłat i przejścia do etapu umorzenia zobowiązań.

5)     Nie istnieją przeszkody do umorzenia zobowiązań upadłego i oddłużenia, a więc osiągnięcia celu konsumenckiego postępowania upadłościowego.

Powyższe oznacza jakościową zmianę o wielkiej doniosłości dla niewypłacalnych dłużników – konsumentów.